Motocykl poleca:

100-lecie sportu motocyklowego w Polsce

Poleć ten artykuł:

Właśnie mija 100 lat od chwili, gdy na ziemiach polskich odbyła się pierwsza sportowa impreza motocyklowa. W tym samym 1903 roku powstała także pierwsza polska sekcja motocyklowa. Te wydarzenia dały początek sportowi motocyklowemu w Polsce.
Zobacz całą galerię

Pierwsze oficjalne zawody, które można uznać za początek sportu motocyklowego w Polsce, odbyły się 4 czerwca 1903 roku. Był to wyścig torowy na dystansie 27 km, zorganizowany na warszawskim torze Dynasy z okazji I Wielkiej Wystawy Sportowej. Na kolejne imprezy nie trzeba było długo czekać. Już 2 sierpnia tego samego roku zorganizowano pierwszy wyścig szosowy. Trasa liczyła 102,5 km i wiodła gruntowymi drogami w okolicach Zegrza koło Warszawy. Na starcie stanęło sześciu motocyklistów, do mety dotarło czterech, dwaj odpadli z powodu defektów. Zwycięzcą został znany w owym czasie kolarz Julian Osiński, który pokonał trasę ze średnią prędkością 39 km/h. W 7 minut po zwycięzcy na mecie pojawił się drugi zawodnik – Jan Kasprzycki.

W następnym roku Warszawskie Towarzystwo Cyklistów zorganizowało kolejny wyścig. Na prawie 300-kilometrowej trasie Miłosna – Lublin – Miłosna rywalizowało już 12 zawodników. Jako pierwszy na mecie pojawił się zawodnik dosiadający angielskiego motocykla marki Ormonde z silnikiem o mocy 2,75 KM. W 1905 roku na trasie Warszawa – Siedlce – Warszawa zorganizowano wyścig o mistrzostwo Królestwa Polskiego. Tę imprezę możemy uznać za początek motocyklowych zawodów Grand Prix oraz mistrzostw Polski.


     
1. Konstanty Rogoziński na pierwszym w Polsce seryjnie produkowanym motocyklu – CWS M-55   2. Reprezentanci Polskiego Klubu Motocyklowego podczas wyścigu ulicznego w Tarnowie w 1932 r.    3. Dwaj czołowi zawodnicy Tadeuszowie Tomaszewski i Heryng na mecie wyścigu w Strudze w 1931 r.

Wróćmy na chwilę do roku 1903. Wtedy powstała pierwsza na ziemiach polskich sekcja motocyklowa. W Warszawie w owym czasie było ok. 30 motocykli. Kilku właścicieli wstąpiło do Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów i utworzyło sekcję motocyklową. Niebawem zaczęły powstawać nowe sekcje i kluby. Około 1908-1910 roku powstało Lwowskie Towarzystwo Kolarzy i Motorzystów, a w 1912 roku – Krakowski Klub Cyklistów i Motorzystów. 11 listopada 1918 roku przyniósł Polsce wolność po 123 latach zaborów. Już w 1921 roku powstał Automobilklub Polski, zaś na początku 1923 roku utworzono pierwsze stowarzyszenie motocyklowe pod nazwą Polski Klub Motocyklowy (PKM) z siedzibą w Warszawie. Rok później kluby mające siedziby we wschodniej Polsce, czyli w tzw. Kongresówce, zjednoczyły się w organizację pod nazwą Polski Związek Motocyklowy. 24 maja 1925 roku powstał podobny związek – z dokładnie tą samą nazwą – w Poznaniu, zrzeszający kluby z Wielkopolski. Połączenie obu organizacji nastąpiło 12 września 1926 roku w Grudziądzu. Po zakończeniu pierwszego szosowego wyścigu o mistrzostwo Polski, podczas wieczornego bankietu oficjalnie proklamowano uchwałę zarządów, stwierdzającą zjednoczenie w jeden Polski Związek Motocyklowy z siedzibą w Warszawie. Wiosną następnego roku PZM został przyjęty do Międzynarodowego Związku Klubów Motocyklowych.

Rozpoczynał się czas wielkiego sportu motocyklowego. W 1927 roku w Polsce były zarejestrowane 3232 motocykle. Nawet lata wielkiego kryzysu z początku lat 30. w niewielkim tylko stopniu odbiły się na rozwoju sportu. Z kalendarzy sportowych z lat 20. wynika, że odbywało się wtedy blisko 100 imprez rocznie, w drugiej połowie lat 30. było ich grubo ponad 150. W większości były to regionalne zawody, gromadzące na starcie 20-60 zawodników, choć nie brakowało imprez o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym.

Sport motocyklowy przybierał różne formy. W Wielkopolsce, na Pomorzu i Śląsku szybko zdobywała popularność nowa dyscyplina – wyścigi żużlowe. Warszawa i Kraków pasjonowały się wyścigami na torach ziemnych, a później betonowych. Poznańska Unia, jeden z najbardziej zasłużonych dla polskiego sportu klubów, organizowała wyścigi na trawie o Złoty Kask (kontynuowano je także po II wojnie) oraz klasyczne wyścigi szosowe. Później warszawski PKM stał się prekursorem wyścigów i rajdów terenowych. Bardzo prestiżowymi zawodami były motocyklowe wyścigi o Grand Prix Polski rozgrywane od 1928 roku w obsadzie międzynarodowej na trasach koło Grudziądza, Katowic, Poznania i Warszawy.



Pojawiły się też zjawiska z pogranicza sportu i wyczynu, a mianowicie motocyklowe rekordy szybkości. Jedna z pierwszych prób odbyła się 28 września 1925 roku na szosie pod Warszawą. Witold Rychter, jadąc angielskim Nortonem 500, ustanowił oficjalny polski rekord prędkości – 120 km/h. W 1928 roku poznaniak Michał Nagengast, jadąc motocyklem Rudge 500, osiągnął 159 km/h. Do września 1939 roku oficjalny rekord został wyśrubowany do 163 km/h. Ciekawym wydarzeniem była próba przekroczenia granicy 200 km/h (1932 r.). Motocykl Sokół został do tej próby przerobiony w Państwowych Zakładach Inżynierii w Warszawie. W lekką ramę specjalnej konstrukcji wmontowano najnowocześniejszy wówczas angielski silnik JAP o pojemności 996 cm3, który rozwijał moc ok. 60 KM. Do uznania rekordu nie doszło, gdyż władze wojskowe, zarządzające PZInż., zabroniły tego, motywując, że motocykl miał silnik angielski, a nie polski. W nieoficjalnej próbie Witold Rychter osiągnął prędkość ok. 204 km/h. Bardzo wyjątkowym wyczynem był wjazd polskich motocykli Sokół 1000 na Kasprowy Wierch podczas III Rajdu Tatrzańskiego w sierpniu 1939 roku. Był to ostatni wyczyn sportowy przed wybuchem II wojny i jeden z najbardziej spektakularnych w historii polskiego sportu motocyklowego.

Jedną z ciekawszych imprez tamtych lat były górskie wyścigi rozgrywane w Wiśle pod nazwą Polskie Tourist Trophy. Po raz pierwszy impreza odbyła się w 1930 roku, po ukończeniu budowy drogi na Kubalonkę. Trasa wyścigu była uważana za jedną z trudniejszych w Europie. Warte przypomnienia są też szosowe wyścigi motocyklowe w Strudze koło Warszawy, zorganizowane po raz pierwszy w 1926 roku. Zawsze startowali w nich zawodnicy, którzy stanowili czołówkę polskiego sportu motocyklowego. Zawody terenowe rozpoczął w naszym kraju Polski Klub Motocyklowy, który pod koniec lat 20. zainicjował rajdy szosowo-terenowe, a następnie organizował wyścigi terenowe w Nadliwiu oraz górskie Międzynarodowe Rajdy Tatrzańskie. Pierwszy z nich odbył się 11-12 października 1937 roku. Zaraz po wojnie rajd został reaktywowany i szybko zyskał międzynarodową renomę. Był uznawany za twardy sprawdzian przed Sześciodniówką.

1 września 1939 roku stał się kresem dynamicznie rozwijającego się sportu motocyklowego. Nowy rozdział zaczął się tuż po wojnie – jesienią 1945 roku. To jednak jest zupełnie inna opowieść.

Tagi:

Oceń artykuł:

1.0

Motocykl OnlinePorady dla motocyklistów

Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij