Polityka prywatności - poznaj szczegóły » [ X ]
PODZIEL SIĘ


OCEŃ

Historia dirt tracku i board tracku

W USA już w 1. i 2. dziesięcioleciu XX wieku ścigano się na owalnych torach. Nieprzebrane tłumy ciągnęły na board track – wyścigi na torach o drewnianej nawierzchni, z wyprofilowanymi zakrętami – i na dirt track, czyli na wyścigi na utwardzonej nawierzchni naturalnej.

Na samym początku większą popularnością cieszył się board track. Kolekcjonujący w latach 1910-1915 zwycięstwa fabryczny team Indiana był nazywany Wrecking Crew, co można przetłumaczyć jako „ekipa straceńców”. Gdy na początku lat 20. XX wieku zaczął dominować team Harleya, nazwa Wrecking Crew przylgnęła właśnie do niego. Jego maskotką był prosiak, który razem ze zwycięzcami stawał na podium. Dlatego Wrecking Crew nazywano też Hogs – Wieprzami.

Dlaczego Wrecking Crew? Gdyż board track był dla ludzi pozbawionych instynktu samozachowawczego: zero resorowania, brak hamulców, żadnego sprzęgła – byle zaoszczędzić na masie. Zasilane alkoholem silniki osiągały rzucającą wówczas na kolana moc ponad 50 KM. W gaźnikach nie było przepustnic, czyli silniki pracowały cały czas na full. Do redukcji prędkości zawodnik miał tylko wyłącznik zapłonu. Legenda głosi, że byli wtedy tacy, którzy brali wiraże bez wyłączania zapłonu, a zwalniali przez postawienie motocykla bokiem.

Powiedzmy to jeszcze raz: redukcja prędkości przez puszczenie motocykla w ślizg, gdy przed wejściem w wiraż zawodnik jechał 180 km/h! I to na śliskiej jak diabli, drewnianej nawierzchni! Nikt nie policzył, ile ofiar pochłonął board track. Musiało jednak ich być mnóstwo, skoro postanowiono z niego zrezygnować i postawić na dirt track. Najważniejsza różnica między board a dirt trackiem polegała na tym, że drewnianą nawierzchnię zastąpiła naturalna. Czyli zamiast na „czystym” torze z desek ścigano się na „brudnym” (dirt) – ziemnym.

 


Początkowo dirt track rozgrywano na torach wyścigów konnych. Etapem przejściowym były wyścigi na wykoszonym na prerii owalnym pasie trawy. Potem nauczono się przygotowywać podłoże. Otóż walcowano je i polewano starym olejem (Ochrona środowiska? A kto się wtedy tym przejmował!), co wiązało podłoże i zapobiegało kurzowi. Guma starta z opon zapewniała odpowiednią przyczepność.

Potem tory udoskonalano, zmieniały się też maszyny stające na linii startu, ale dirt track to w USA do dziś najpopularniejsze wyścigi motocyklowe. Zawodnicy mają do dyspozycji short tracki (do 1750 stóp, czyli 533,75 m), halfmile i mile tracks (co najmniej 4000 stóp, czyli 1220 m, zmierzone po wewnętrznym obwodzie toru). Bez względu na długość toru, w czasie wyścigu walka idzie na noże. Zawodnicy, walcząc na łokcie, pełnym ogniem wchodzą w długie wiraże. Jadąc ponad 160 km/h, stawiają maszynę bokiem i przechodzą winkiel w pełnym ślizgu, w stylu trochę podobnym do tego, co znamy z żużla. Tyle że żużlowiec pokonuje wiraż z prędkością dwa razy mniejszą niż dirt trackowiec. Oprócz torów z walcowanej gliny, są też tory z wapienia i szutru.

1921 r. – Leslie Parkhurst, jeden z Wieprzy, z maskotką, która dała nazwę teamowi Harleya.
Jeden z wielkich Harleya – Scott Parker. W latach 80. dziewięciokrotny zwycięzca Grand National Championship.
Jimmy Chann (nr 16) – Grand National Champion w latach 1947-1949.
Bart Markel (na zdj.) oraz Joe Leonard, Brad Andres, Caroll Resweber i Roger Reiman królowali w latach 1954-1966.

Najwyższy stopień rozgrywek nosi nazwę Grand National Championship. Do 1985 roku, oprócz dirt tracku, obejmował on także wyścigi drogowe. Dlatego Kenny Roberts, Randy Mamola, Freddie Spencer, Eddie Lawson, Wayne Rainey czy Bubba Shobert, świetni dirt trackerzy, mogli zabłysnąć w Grand Prix. Nicky Hayden również był dirt trackerem.

Od 1986 r. z Grand National znikły wyścigi drogowe. Pierwotny pomysł, aby na jednym motocyklu startować we wszystkich rodzajach zawodów w ramach Grand National Championship, stał się nierealny. Dwucylindrowce są idealne do halfmile i mile oval. W short tracku i w TT (wyścigi nieco podobne do supermoto) przewagę mają single. Aby zwabić do dirt tracku japońskich i europejskich producentów off-roadów, Amerykańskie Stowarzyszenie Motocyklowe (AMA) podzieliło w 2006 r. Grand National Championship na Grand National Championship Singles (dwusuwowe jednocylindrowce do 250 cm3, czterosuwowe single do 450 cm3 oraz chłodzone powietrzem jednocylindrowce z dwoma zaworami do 550 cm3 w short tracku i TT) i Grand National Championship Twins (halfmile i mile). Czołowi zawodnicy startują w obu cyklach, niekiedy w różnych zespołach i na różnych motocyklach.

Dwucylindrowce – wśród których dominują Harleye XR 750 i Hondy RS 750 – mogą mieć pojemność 750 cm3 + 0,045 cala3 (1,143 cm3). Dopuszczone są także silniki z czterema zaworami na cylinder i pojemności do 1000 cm3. Chłodzone powietrzem dwucylindrowce mogą mieć nawet 1250 cm3. Tutaj Harley-Davidson nie jest jedyną marką. Poważnie angażuje się Suzuki z silnikami SV 1000. Startuje tu tak- że Triumph Bonneville Twin. Niektóre teamy używają silników Aprilii Mille, a jeden nawet rozwierconego zespołu napędowego przedpotopowej Yamahy XZ 550.

1981 r. – kolejne wcielenie niezwyciężonych Wieprzy spod znaku H-D.
Dirt track – trochę z supermoto, trochę z żużla i mnóstwo emocji.
1937 r. – inna specjalność Joego Petrailiego to bicie na H-D rekordów prędkości.

Maszyny do dirt tracku są w wirażach prawie tak samo szybkie, jak na asfalcie. Dlaczego? Spójrzmy przez mikroskop. Zobaczymy, że glina składa się z ziaren piasku i drobnego pyłu. Po zmieszaniu z wodą zostały one zwalcowane na dość twardą masę. Motocykle wyrywają z niej pył i drobiny piasku. Mieszają się one ze startą gumą i tworzą nawierzchnię, która w dotyku przypomina gumowany papier ścierny. To jest groove. Z jego granulkami opony zazębiają się prawie tak samo dobrze, jak z asfaltem. Żeby podnieść widowiskowość i umożliwić wyprzedzanie, potrzebny jest odpowiednio szeroki groove, o co dbają właściciele torów.

Zawody z cyklu Grand National składają się z czterech eliminacji po 10 okrążeń. Trzej pierwsi z każdego biegu eliminacyjnego kwalifikują się do finału. Z dwóch półfinałów (jadą w nich przegrani w eliminacjach) wchodzą pierwsi dwaj, a z biegu o nadzieję jeszcze dwaj. W finale startuje więc 18 zawodników, którzy mają do przejechania 25 okrążeń. Przy tej liczbie zawodników i maszyn daje to niewiarygodnie emocjonujące widowisko.

1970 r. – zanim XR-y 750 wyjadą na tor, muszą przejść homologację.  
Ben Campanale i jego WLDR triumfowali w latach 1938-1939.
Tak wyglądał wyścigowy Harley z 1916 roku.

W trosce o dopływ świeżej krwi kluby organizują dirt track dla dzieci. Dzisiejsze gwiazdy przeważnie zaczynały jako 4-6-latkowie. Co szokuje – nie ma dolnej granicy wieku! Jedyny limit wieku dotyczy startujących w Grand National Championship i wynosi „aż” 16 lat! Najmłodszą wśród aktualnie startujących zawodników jest jedyna kobieta, Nicola Cheza, która ukończyła 20 lat. Na drugim biegunie stał Jay Springsteen – rok temu wycofał się jako 50-latek.

Ledwie parenaście lat minęło od założenia Harleya-Davidsona (1902 r.) do początku obecności w sporcie. Po paru latach działalności H-D wysforował się na drugie miejsce w USA pod względem wielkości sprzedaży (za Indianem). W Milwaukee postawiono na sport już w 1914 roku; wtedy utworzono dział wyścigowy. Pierwszym jego szefem został William S. Davidson. Rok później w wyścigu na 300 mil w Venice zespół fabryczny Harleya pobił wszystkich rywali, łącznie z Indianem. Zaraz potem w Harleyu uznano, że czas dokopać Indianom w board tracku. Specjalista wyścigowy Bill Ottaway i współ- pracujący z nim angielski spec od silników wyścigowych sir Harry Ricardo opracowali V2 z czterema zaworami na cylinder i z półkulistymi komorami spalania.

W 1923 r. Amerykańskie Stowarzyszenie Motocyklowe (AMA) wykluczyło litrowe V2 z wyścigów rozgrywanych pod jego nadzorem. Dopuszczono tylko motocykle o pojemności 30,5 cala3, względnie jednocylindrowe 500 cm3. Harley odpowiedział na to słynnym Peashooterem. Dosiadał go legendarny Joe Petraili. Dzięki niemu wyścigowe Harleye rozbłysły jeszcze jaśniej. W latach 30. przez ponad 5 lat Petraili wygrał wszystkie wyścigi dirt trackowe, w których wystartował.

W latach światowego kryzysu gospodarczego (1929-1933) AMA dopuściła tańsze wyścigówki, zbliżone do motocykli seryjnych. Granicę pojemności dla silników OHV ustalono na 500 cm3 i 750 cm3 dla dolnozaworowych. H-D zareagował wypuszczeniem w 1937 r. dolnozaworowego modelu WL. Na jego bazie stworzono wyścigówkę WLDR. Na niej Ben Campanale zwyciężał w latach 1938- 1939. W 1946 r. WLDR-a zastąpiła zmodernizowana WR-ka, na której Jimmy Chann w latach 1947-1949 i Larry Headrick w 1950 r. zwyciężyli w Grand National.


Board track: śliska jak cholera, drewniana nawierzchnia, brak hamulców i resorowania. Hardkor pełną gębą.  

Potem i w statystykach sprzedaży, i w sporcie zaczęły dominować lekkie motocykle z Anglii. W odpowiedzi Harley wypuścił w 1952 r. serię K. Jej zblokowany silnik stanowił też bazę dla sportowego sprzęta, który ukazał się w 1957 r. Wyścigowa wersja modelu K (KR 750) znowu wprowadziła Harleya do czołówki. Między 1954 a 1966 rokiem jeźdźcy fabryczni seryjnie zdobywali Grand National Championship. Jedynie w 1963 r. ich dominację przerwał Triumph.

Kolejna rewolucja w regulaminie miała miejsce w 1969 r., kiedy to AMA dopuściła do wyścigów na torze jedynie silniki 750 cm3. Mimo to KR 750 nie przyjmował do wiadomości, że jest przestarzały i ciągle zwyciężał – Cal Rayborn wygrał na nim Daytonę 200, a Mert Lawwill – Grand National Championship. Natomiast wersja Iron-XR, czyli pierwsza maszyna uwzględniająca wymogi nowego regulaminu, brała ciężkie baty. Także zbudowana w 1971 r. maszyna z dwoma gaźnikami nie zdołała odwrócić losu. Tym bardziej imponujący był debiut XR-a 750 i datowanego na 1972 rok XRTT 750: Cal Rayborn wygrał wyścig w Indianapolis i był pierwszy podczas zawodów na otwarcie toru Laguna Seca. XRTT dokopał nawet japońskim dwusuwom i angielskim trzycylindrowcom. Tym trudniejsza do zniesienia była kompletna klapa w 1973 r. Klęska XRTT była tak wielka, że Harley aż na 10 lat dał sobie spokój z wyścigami. Jednak w 1983 r. uznano, że bez sportu się nie da. Odkurzono XR-a, dano mu litrowy silnik, nazwano Młotem Lucyfera i wystawiono do zawodów. Udało się! Gene Church i Jay Springsteen aż do 1987 r. lali rywali w nowej klasie BOT (Battle Of Twins).

W dirt tracku jeźdźcy Harleya zbierali potężne cięgi od fenomenalnego Kenny’ego Robertsa Seniora, ojca dzisiejszego jeźdźca GP. W sezonach 1973 i 1974 talent jeździecki pozwalał mu z nawiązką nadrabiać niższą moc jego Yamahy XS 650. Dopiero gdy Kalifornijczyk postanowił zawojować wyścigi w Europie i XR został dopracowany, sytuacja poprawiła się. W 1975 r. Gary Scott odzyskał mistrzostwo dla Harleya. Potem Jay Springsteen trzykrotnie został mistrzem (1976-1978). W Hondzie wreszcie mieli dosyć porażek, tym bardziej że jechał dla niej świetny przecież zawodnik Freddie Spencer. Japończycy sumiennie odgapili wszystkie podstawowe dane XR i zbudowali RS 750. Kopia różniła się od oryginału jedynie głowicą OHC z trzema zaworami. Na dodatek podkupili Harleyowi jego najlepszego jeźdźca – Rickiego Grahama. To wystarczyło, aby w 1984 r. tytuł przypadł Hondzie. Bubba Shobert dołączył do tego kolejne trzy laury (1985-1987). Ale Harley nie odpuścił – w 1988 roku zatrudniono Scotta Parkera. Przez kolejnych 10 lat dziewięć razy został on mistrzem Grand National i wygrał 94 wyścigi w ramach tych rozgrywek. Tylko raz, w 1992 r., zdetronizował go Chris Carr.

Ostatnio największą gwiazdą teamu H-D jest 30-letni Kenny Coolbeth, ale Jared Mees i Bryan Smith (21 i 24 lata) depczą mu po piętach. Kolejna ekipa Wrecking Crew znowu w akcji.

zobacz galerię

Komentarze

 
 

Wypełnij to pole:

  • avatar
    zgłoś
    community compounding pharmacy lake oswego tenze24.tumblr.com natural stomach acid reducers
    ~Ajiogunan, 2017-06-13 05:23:39
  • avatar
    zgłoś
    preparation of standard solution and standardization of hydrochloric acid domperidone-tenze24.tumblr promotility agents for constipation
    ~Amesokesoh, 2017-06-10 21:56:14
  • avatar
    zgłoś
    pills that help produce breast milk tenze24-domperidone calcium channel blockers and migraines
    ~Akonibihoy, 2017-06-08 05:35:57
  • avatar
    zgłoś
    global pharmacy canada complaints tenze24.tumblr.com causes of vomiting in pregnancy
    ~Amunhamin, 2017-06-04 07:56:53
  • avatar
    zgłoś
    ciplox tz tablet uses tenze24-domperidone benzodiazepines list of medications
    ~Ahitedatan, 2017-05-24 21:35:38
  • avatar
    zgłoś
    pantoprazole domperidone prazole plus what is domperidone 10mg for saibeq
    ~Akuyoeo, 2017-05-12 10:38:47
  • avatar
    zgłoś
    can i take domperidone during pregnancy what drug class is domperidone saibew
    ~Ajidzunut, 2017-05-12 02:01:25
  • avatar
    zgłoś
    omeprazole and domperidone wiki ranitidine hydrochloride and domperidone tablets saibev
    ~Arechigac, 2017-05-11 14:55:35
  • avatar
    zgłoś
    chemical structure of domperidone what is the dosage for domperidone for breastfeeding saiben
    ~Azusaiw, 2017-05-09 19:17:50
  • avatar
    zgłoś
    half life of domperidone how much domperidone to take saibes
    ~Anoyayuk, 2017-05-08 22:37:51
  • avatar
    zgłoś
    health canada domperidone warning 2012 jack newman domperidone 2012 saibeb
    ~Azawowol, 2017-05-08 12:24:36
  • avatar
    zgłoś
    domperidone and paracetamol domperamol ratio domperidone and alcohol saibes
    ~Aezekeg, 2017-05-07 17:52:52
  • avatar
    zgłoś
    domperidone maleate safe in pregnancy induced lactation protocol domperidone saiber
    ~Amudopur, 2017-05-07 03:07:12
  • avatar
    zgłoś
    can domperidone stop norovirus is it safe to take domperidone long term saibey
    ~Agosupoq, 2017-05-06 13:13:25
  • avatar
    zgłoś
    domperidone dose for gerd effects metoclopramide and domperidone be taken together saibel
    ~Adobuhas, 2017-05-05 03:25:55
  • avatar
    zgłoś
    domperidone dose for neonates what drug class is domperidone saibez
    ~Atojipae, 2017-05-04 15:34:12
  • avatar
    zgłoś
    esomeprazole magnesium and domperidone tablets domperidone in lactation use as a galactagogue saibea
    ~Animajic, 2017-05-03 02:35:14
  • avatar
    zgłoś
    domperidone inhouse pharmacy prescription nhs domperidone side effects saibea
    ~Apapesor, 2017-05-02 13:35:30
  • avatar
    zgłoś
    side effects of domperidone weight gain comparison metoclopramide and domperidone on herg channels saibee
    ~Adomitsug, 2017-05-01 21:27:56
  • avatar
    zgłoś
    can domperidone be used in pregnant can domperidone induced lactation saibeu
    ~Agowahov, 2017-04-30 03:32:00