Motocykl poleca:

Automatyczne skrzynie biegów

Poleć ten artykuł:

Nasza codzienność jest już na tyle skomplikowana, że aby całkiem nie zgłupieć, staramy się maksymalnie ją uprościć. Między innymi stąd pomysł na zautomatyzowanie zmiany biegów w motocyklach. Ciekawostka, czy może początek nowej ery?
Zobacz całą galerię

Na początku motocyklowej kariery kandydat na bikera musi się trochę pomęczyć. Weźmy choćby zmianę biegów. Kursanci w pocie czoła uczą się współpracy lewej stopy i obu dłoni, dzięki którym można w ogóle ruszyć czy wrzucić odpowiedni bieg.

Gdy w firmach motocyklowych dojrzało przekonanie, że nie ma powodu, aby automatycznych skrzyń biegów nie było w motocyklach, wszyscy potentaci chcieli udowodnić światu, że ich pomysł jest najlepszy. Dlatego BMW HP2 Sport ma od dawna spotykanego w sporcie asystenta zmiany biegów – układ, który podczas zmiany biegu nie wymaga wciskania sprzęgła i przymykania gazu. YCC-S Yamahy (Yamaha Chip Controlled Shifting – elektronicznie sterowana zmiana biegów) przejmuje nadzór nad pracą sprzęgła i zmianą biegów. Jest to ważący 4 kg system, który działa podobnie jak w samochodach sportowych, w których biegi zmienia się, naciskając guziki na kierownicy. YCC-S znalazł zastosowanie w FJR 1300 AS, a więc dźwignia sprzęgła w tym motocyklu poszła w zapomnienie.

Automat zmieniający biegi

Automat zmieniający biegi (quick shifter) pozwala wrzucić wyższe przełożenie na pełnym gazie i bez wciskania sprzęgła. Nie jest to automat w pełnym tego słowa znaczeniu, ale pozwala szybciej przyspieszać.

System ten zastosowano w BMW HP 2 Sport. Przy zmianie biegu na pełnym gazie czujnik nacisku stopy zgłasza elektronice sterującej pracą silnika chęć wykonania przez motocyklistę tej czynności. Na czas jej wykonywania układ sterujący opóźnia zapłon i zmniejsza dawkę wtryskiwanego paliwa, redukując tym samym siły działające na kły kół zębatych w skrzyni biegów. Pozwala to bezpiecznie zapiąć wyższy bieg.

  Przyspieszenie na ekranie: dolna krzywa pokazuje położenie rączki gazu (należy ją pozostawić w pełni otwartą). Czerwona krzywa pokazuje prędkość, zielona obroty i ich zmiany przy zmianie biegu. Linia biała pokazuje proporcję paliwa i powietrza. W chwili zmiany biegu jej wartość podnosi się, bo automat przełączający biegi odcina dopływ paliwa.

Oba te systemy mogą znaleźć zastosowanie w dużych turystykach i w supersportach, bo i tu, i tu elektronika jest w stanie zastąpić konwencjonalne sprzęgła i skrzynie biegów. W tych drugich odpowiednie wodziki tak przesuwają względem siebie osadzone na wałkach koła zębate, aby znajdujące się na ich bokach kły łączyły odpowiednie dla danego biegu koła zębate. Zazębiony w ten sposób układ napędowy łączy wałek sprzęgłowy ze zdawczym i zapewnia odpowiednie przełożenie.

Aprilia i Honda wybrały inną drogę – w miejsce klasycznych skrzyni biegów zastosowały prawdziwy automat. Aprilia Mana – zewnętrznie wyglądająca jak normalny motocykl, tyle że bez dźwigni sprzęgła – wykorzystuje elektronicznie sterowaną przekładnię z pasem klinowym. Jest ona wyposażona w skośne tarcze i sprzęgło odśrodkowe. To rozwiązanie, zwane CVT (Continuosly Variable Transmission – zmienne przenoszenie napędu), było stosowane w zapomnianym już samochodzie DAF. Mamy ją także w wielu obrabiarkach i w prawie każdym skuterze.

YCC-S Yamahy 

YCC-S udowadnia, że motocyklista, któremu odpada konieczność obsługi sprzęgła, może znacznie więcej uwagi poświęcić np. obserwacji sytuacji na drodze czy przyglądaniu się krajobrazom.


Hydrauliczny siłownik, sterowany przez silnik krokowy i pompę, załatwia włączanie i rozłączanie normalnego sprzęgła. Motocyklem rusza się zatem tak jak skuterem: przez dodanie gazu, a hamuje przez jego zamknięcie. Automat decyduje, kiedy sprzęgło ma wkroczyć do akcji i kiedy kończy się moment jego działania. Jeżeli bieg ma być zmieniony, siłownik automatycznie rozłącza sprzęgło i redukuje obciążenie skrzyni biegów. Jest to konieczne, aby zmniejszyć obciążenie kłów kół zębatych i przesunąć je do pozycji odpowiadającej następnemu biegowi.

Przy zmianie biegu sygnał nadany przez jeźdźca, który naciska przycisk na kierownicy lub dźwignię nożną, sygnalizuje jego zamiar silnikowi krokowemu. Ten z kolei przesuwa odpowiednie koła zębate za pomocą konwencjonalnego wałka sterującego wodzikami. Następnie sprzęgło automatycznie łączy elementy układu napędowego. Nad prawidłowością przebiegu czuwa elektronika.


 

Zmianę biegów można wykonać albo przy użyciu dźwigni nożnej, lub przyciskami po lewej stronie kierownicy. Inaczej niż w konwencjonalnych skrzyniach, luz znajduje się w najniższym, dolnym położeniu.

Tagi:

Oceń artykuł:

4.0

Motocykl OnlinePorady dla motocyklistów

Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij