Motocykl poleca:

SZKOŁA JAZDY Część 3 Jak hamować

Poleć ten artykuł:

Obojętnie czy jest to tłusty cruiser, maszyna sportowa, czy potulny turystyczny gigant – gdy sytuacja robi się krytyczna ważny jest każdy metr, który można zyskać lub stracić. W tym odcinku – jak pewnie i efektywnie wyhamować motocykl, jak prawidłowo wyregulować układ hamulcowy i o wszystkim, co jest z tym związane.

Zobacz całą galerię

Pani Kowalska jest niezłym kierowcą i jeździ ostrożnie. Dzisiejszy dzień zaczął się dla niej koszmarnie – z samego rana sąsiedzi z góry zalali jej mieszkanie. Na dodatek opiekunka do dziecka spóźniła się. Teraz trzeba szybko do pracy. Więc zakręcona pani Kowalska wsiada do auta i wyjeżdżając na główną ulicę, spogląda w prawo i w lewo tylko kątem oka. No i nie zauważa nadjeżdżającego motocyklisty...

Jeżeli właśnie ty jesteś tym motocyklistą, warto, abyś w kieszeni miał dyplom ukończenia kursu awaryjnego hamowania. Bo masz tylko kilka chwil, by nie przywalić w samochód, który nagle znalazł się na twojej drodze. W ułamku sekundy musisz podjąć decyzję – hamować czy próbować ominąć.

Z czym związane jest awaryjne heblowanie? Bierzemy pod lupę ostre hamowanie na Hondzie CBF 1000. Aby jak najdokładniej pokazać wszystkie fazy hamowania, wszystkie zmiany i nawet najmniejsze błędy, wyposażyliśmy Hondę w pokaźny zestaw elektronicznych czujników i system rejestrujący dane. Zmierzyliśmy wszystko – od ciśnienia hydraulicznego w układach hamulcowych, przez skoki zawieszeń, aż po uślizg przedniego koła, a więc rozpoznanie skłonności kół do blokowania się.

 


Hamowanie z setki do zera

Pierwsza próba – ostre hamowanie ze 100 km/h bez ABS-u. Próba odbywa się na pasie startowym zamkniętego lotniska, na którym odcinek hamowania wytyczają pachołki. Ponieważ taka próba należy do standardowych, opony piszczą od początku do końca w absolutnym zakresie granicznym. 100 km/h na zegarze i początek hamowania. Eleganckie stoppie i wystarcza zaledwie 40 metrów. Oznacza to średnie opóźnienie 9,8 m/s2 (patrz ramki na str. 83 i 88). Jest to droga hamowania, a nie droga do momentu zatrzymania się. Dla lepszego zrozumienia: jeżeli przy hamowaniu ze 100 km/h przez sekundę zawahasz się lub stracisz koncentracj ę (tę chwilę nazywamy sekundą strachu), pokonasz w tym czasie aż 28 m. Droga hamowania składa się zatem z czasu reakcji jeźdźca i czasu, w którym w układzie hamulcowym powstanie odpowiednie ciśnienie i nastąpi dynamiczna zmiana obciążenia kół.

Dynamiczna zmiana obciążenia kół. Za tym pojęciem kryje się prawidłowość z dziedziny fizyki. W motocyklu wskutek bezwładności mas i wysokości środka ciężkości przyrost opóźnienia powoduje przesunięcie obciążeń między kołami. Obciążenie przedniego rośnie, tylnego proporcjonalnie słabnie. W miarę wzrostu obciążenia przedniego koła może ono przenosić większą siłę hamowania. Im większe obciążenie, tym silniejszy docisk. Jego wielkość zależy od zsumowanych mas jeźdźca i motocykla i jest przenoszona na oponę przez opór sprężyn i częściowo przez opór tłumienia dobicia.

Tak więc zmianie ulega dynamiczne obciążenie kół. Właśnie od niego zależy efektywne i przy jak najmniejszej skłonności do blokowania ostre hamowanie. W tym celu trzeba w sposób ciągły w 0,5-0,7 s (w zależności od położenia środka ciężkości i rozstawu osi) wraz z ugięciem widelca zmieniać ciśnienie w układzie hamulcowym.
Kto błyskawicznie (tzn. w czasie krótszym niż 0,1 s) i z dużą siłą użyje klamki hamulca, z pewnością wpadnie w kłopoty. Wynika to z faktu, że przednie koło może przenieść tylko siłę hamowania zależną od obciążenia. Jeżeli siła hamowania jest w stosunku do obciążenia za duża, przednie koło wpada w poślizg, a nawet może się zablokować i motocykl straci zdolność do stabilnego prowadzenia. Stwarza to niebezpieczeństwo uślizgu i upadku. Dlatego należy na początku każdego hamowania działać nie błyskawicznie, lecz w ciągu 0,5 s zwiększać ciśnienie w układzie hamulcowym do możliwego maksimum.

Tagi:

Oceń artykuł:

3.4

Motocykl OnlinePorady dla motocyklistów

Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów Porady dla motocyklistów
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij