Kask motocyklowy - budowa, wykorzystane technologie, użyte materiały

Kask to jedyny wymagany przez polskie prawo element ochrony biernej motocyklisty. To nie przypadek – uszkodzenia głowy bywają najczęściej nieodwracalne. Jakie technologie dbają o nasze zdrowie i życie?

Kaski Materiały prasowe

Kask powinien być najdroższym elementem stroju motocyklowego. Tę radę warto stosować zawsze.

Współczesne kas­ki, wbrew temu, co może się wydawać, to wręcz arcydzieła technologii z dziedziny bezpieczeństwa. Re­nomowani producenci nieustannie prowadzą badania, których celem jest coraz lepsza ochrona głowy motocyklisty w krytycznej sytuacji.

Mimo że zasada działania nie zmieniła się od 1914 roku, kiedy to Eric Gardner zaprezentował pierwszy kask motocyklowy, technologie, które chronią współczesnych motocyklistów, to już zupełnie inny świat.

Multikompozyty, wypełnienia o zróżnicowanej gęstości, wypinane wkładki policzkowe i dziesiątki innych wynalazków mają tylko jeden cel – bezpieczeństwo. Trudno się temu dziwić, jeśli się wie, że nawet niewielki uraz głowy może spowodować poważne i odwracalne konsekwencje dla zdrowia. Dla własnego bezpieczeństwa powinniśmy zatem przy wyborze kasku kierować się zasadą „kupuj najlepszy, na jaki cię stać”.

Kask zawsze należy przed zakupem przymierzyć. Nowy powinien być dobrze dopasowany, może nawet sprawiać wrażenie przyciasnego, ale pod warunkiem, że nigdzie wyraźnie nie ugniata. Tylko dobrze dopasowany kask zapewnia odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Jeśli możesz nim swobodnie poruszać na boki lub nawet obracać na głowie, oznacza to, że jest za duży. Taki kask w razie wypadku będzie bezużyteczny. Warto także pamiętać, że kask należący do kogoś innego niekoniecznie będzie dopasowany do twojego kształtu głowy, nawet jeśli to twój rozmiar.

 

Zobacz również: w redakcji także testujemy kaski. Oto test kasków typu adventure. 

 

REKLAMA

REKLAMA

 

SKORUPA KASKU...

KaskiMateriały prasowe

...czyli pancerz, który zabezpiecza przed skutkami kontaktu twardych elementów z głową.

Praktycznie każdy homologowany kask na świecie ma skorupę wykonaną z jednego z czterech materiałów: termoplastu (ABS lub poliwęglan), włókna szklanego, multikompozytu lub włókna węglowego. Najmniej wytrzymały jest ABS, nieco lepiej wypada poliwęglan, znacznie lepiej włókno szklane, za najbezpieczniejszy zaś materiał uznaje się multikompozyt. Jest to materiał składający się z zatopionych w żywicy kilku warstw włókien – najczęściej szklanych, organicznych, węglowych, aramidowych – oraz ich kombinacji. Taka konstrukcja zapewnia bardzo wysoką sztywność i odporność na przebicie, a przy tym ma niewielką masę. Najrzadziej spotykane i najdroższe jest czyste włókno węglowe. Zapewnia bardzo wysoką sztywność i lekkość konstrukcji.

WYPEŁNIENIE W KASKU

KaskiMateriały prasowe

czyli amortyzator, który tłumi siłę uderzenia.

EPS, czyli polistyren ekspandowany, jest stosowany jako wypełnienie w niemal każdym współczesnym kasku. Jego zadanie to amortyzacja siły uderzenia przyjętego przez skorupę. Renomowani producenci stosują EPS o zróżnicowanej gęstości – w miejscach szczególnie narażonych na uderzenia jest on bardziej miękki, tam zaś, gdzie ryzyko uderzenia jest mniejsze, ma wyższą twardość. W najlepszych kaskach są stosowane ruchome względem siebie warstwy wypełnienia, które redukują przeciążenia kątowe, zamieniając część siły uderzenia w ruch. Należą do nich: MIPS (Multi-Directional Impact Protection System), w którym EPS jest zawieszony na elastycznych taśmach; Flex – EPS jest wykonany z trzech progresywnie tłumiących warstw; AMSS – dwie warstwy EPS są połączone elastomerem. Najnowszym rozwiązaniem z zakresu wypełnień w kaskach jest Koroyd – struktura złożona z setek cienkich rurek, które rozpadają się pod wpływem uderzenia. Zdaniem producenta materiał ten absorbuje niemal o połowę więcej siły uderzenia niż tradycyjny EPS.

DETALE W KASKACH

KaskiFot. Jacek Hanusz

czyli elementy, które wspomagają ochronę głowy.

Zapięcie „podwójne D”, czyli dwa metalowe oczka w kształcie liter D, jest uznawane za najbezpieczniejsze. Jego przewaga nad innymi polega na tym, że zaciska się tym mocniej, im większa działa na nie siła rozciągająca. Inne zalety: jest zawsze zapięte prawidłowo, nie psuje się, nie zużywa i nie ugniata w szyję.

System awaryjnego wyciągania wkładek policzkowych przydaje się w sytuacji, kiedy ratownicy medyczni muszą szybko zdjąć kask motocykliście poszkodowanemu w wypadku. Pierwszym producentem, który zastosował takie rozwiązanie, był Arai. Blendę przeciwsłoneczną stosują niemal wszyscy producenci kasków. Może ona zapewnić lepszy widok na drogę w warunkach dużego nasłonecznienia. Arai, wykazując ortodoksyjne podejście do bezpieczeństwa, twierdzi jednak, że blenda zabiera część miejsca na wypełnienie EPS i tworzy pustą przestrzeń, co stwarza dodatkowe ryzyko urazu w razie wypadku.

Wizjery kasków są wykonane z poliwęglanu. Niektórzy producenci stosują materiał, który można niemal dowolnie wyginać bez ryzyka pęknięcia.

 

8 faktów o kaskach

KaskiMateriały prasowe

1 Kask bezpieczny jak jajko, czyli R75

KaskiMateriały prasowe


R75 oznacza w największym skrócie skorupę pozbawioną trwałych elementów, które mogłyby zakłócić swobodne ślizganie się kasku po nawierzchni drogi podczas wypadku. Innymi słowy, wszelkie detale kasku, które powodują, że jego kształt odbiega od kształtu jajka, takie jak spojlery czy wloty powietrza, powinny być przymocowane na tyle lekko, by odpadły przy pierwszym kontakcie z przeszkodą/nawierzchnią. Dzięki temu owe detale nie staną się „zamkami”, które mogłyby spowodować zablokowanie kasku i skręcenie szyjnego odcinka kręgosłupa bikera.

2 Dziwadło z antypodów – kask Vozz

KaskiMateriały prasowe


Vozz to kask motocyklowy wykorzystujący elementy kasków spadochroniarzy. Wkłada się go i zdejmuje, uchylając tylną część. Dokładne dopasowanie do głowy, przylegający do szyi kołnierz i specjalny koszyk na brodę umożliwiają rezygnację z tradycyjnego zapięcia.

3 Zobaczyć więcej, czyli system HUD w kasku

KaskiFot. Łukasz Mazurkiewicz


Head-up display, inaczej wyświetlacz przezierny, to system wyświetlający kluczowe informacje o jeździe (prędkość, ostrzeżenia) na wewnętrznej stronie wizjera kasku. Prace nad takim rozwiązaniem trwają od lat. Z różnym skutkiem. Firma Skully, która miała największe sukcesy, zbankrutowała przez niegospodarność. Nad takim rozwiązaniem pracuje także polski startup Seemore.

4 Termin przydatności kasku

KaskiMateriały prasowe


Producenci określają termin, w jakim kask jako całość zachowuje pełnię swoich właściwości. Zależnie od producenta i użytych materiałów, może być to 5 lat (kaski z poliwęglanu) lub nawet 10 lat (z multikompozytu). Po upłynięciu tego terminu kask należy wymienić. Producenci wskazują przede wszystkim na degradację skorupy, EPS-u z powodu interakcji z naszym potem, a także mechanizmów i uszczelek. Zużycie kasku zależy oczywiście od warunków jego użytkowania i przechowywania.

5 Certyfikaty bezpieczeństwa SHARP i SNELL

KaskiMateriały prasowe


SHARP to program badań wprowadzony w 2007 roku przez brytyjski Departament Transportu. Siedem próbek tego samego kasku w różnych rozmiarach jest poddawanych testowi 30 liniowych i 2 skośnych uderzeń z trzema prędkościami – 6, 7,5 i 8,5 m/s. Oceny są wyrażane w gwiazdkach – od 1 do 5.

Certyfikat Snell producenci uznają za najbardziej prestiżowy. Kaski są testowane w warunkach maksymalnie zbliżonych do faktycznych na drodze. Badana jest m.in. odporność na wielokrotne uderzenia, w tym w szczękę, sprawdza się także wytrzymałość zapięcia i odporność skorupy na perforację. Wizjery przechodzą testy uderzeniowe, ponadto sprawdza się ich odporność na ogień, z tym, że dotyczy to tylko kasków wyścigowych.

6 Kask chroni tylko raz!

KaskiFot. Klaus Herder


Warto dbać, aby kask nie upadł na twardą powierzchnię. Ma to szczególne znaczenie w przypadku skorup z termoplastu i carbonu – nawet upadek ze stosunkowo niewielkiej wysokości może niezauważalnie osłabić strukturę skorupy, która w krytycznej sytuacji rozpadnie się zbyt wcześnie. Z tego powodu producenci i specjaliści przestrzegają przed zakupem kasku używanego, nawet dobrej marki i w dobrym stanie. Nigdy nie ma pewności, co działo się z nim wcześniej i czy nie brał udziału w wypadku, który nieodwracalnie naruszył strukturę kasku.

7 ostrożnie!

KaskiMateriały prasowe


Nigdy nie wieszaj kasku na lusterku – ani za pasek, ani wkładając lusterko do środka. Ten pierwszy sposób może zakończyć się upadkiem na twardą nawierzchnię, ten drugi powoduje odkształcanie się EPS-u, co w następstwie pogarsza jego właściwości tłumiące. Nie zostawiaj kasku na słońcu, w zimnie, w wilgotnej piwnicy ani w towarzystwie agresywnych chemikaliów. Nie maluj go sprayem i najważniejsze – regularnie pierz wyściółkę!

8 Metalowa głowa, czyli norma ECE R22.05 

KaskiFot. Łukasz Mazurkiewicz


W Europie wszystkie kaski motocyklowe muszą spełnić wymagania normy ECE R22.05. Skorupa, zapięcie i wizjer są badane w zakresie temperatur od –20 do +50O C. Na skorupie wyznacza się pięć lub (w przypadku kasków integralnych) sześć punktów, którymi kask uderza w kowadło, spadając z wysokości 287 cm. Odpowiada to prędkości 27 km/h. Wewnątrz kasku jest umieszczona metalowa głowa o masie zbliżonej do ludzkiej (ok. 5 kg), wyposażona w czujniki przyspieszenia. Sprawdza się dwa czynniki – przyspieszenie (nie może przekroczyć wartości 275 G) i parametr HIC – Head Injury Criterion (nie może przekroczyć 2400 G).

Zapięcia są testowane statycznie, pod obciążeniem 5 kg, i dynamicznie, z użyciem 10-kilogramowego obciążnika, spadającego z wysokości 75 cm. Pasek może wydłużyć się maksymalnie o 30 mm. W kaskach typu jet mierzy się kąt, o jaki obróci się kask, gdy do jego tylnej części przyłoży się siłę statyczną 3 kg, a następnie obciąży dodatkowo, w tym samym miejscu, 10 kilogramami spadającymi z wysokości 50 cm.

Wizjer musi wytrzymać uderzenie 3-kilogramowego ciężarka, zrzuconego z wysokości 1 metra.
Program testów na ECE R22.05 nie obejmuje badania penetracji skorupy. Od 2023 r. zacznie obowiązywać nowa norma – ECE R22.06. Testy zostaną wzbogacone o dodatkowe uderzenia, ponadto zmienią się zasady testowania wizjera.

 

 

 

Zobacz również:
Klucz dynamometryczny pozwoli z dużą precyzją i należytym momentem dokręcić śruby w motocyklu. Tu chodzi nie tylko o silnik, ale również o osprzęt, sety podnóżków, czy zaciski hamulcowe. Podpowiadamy jaki klucz dynamometryczny wybrać i jak go stosować.
ZOBACZ WIĘCEJ

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA