REKLAMA

Motocykle - zastosowanie klucza dynamometrycznego

Klucz dynamometryczny pozwoli z dużą precyzją i należytym momentem dokręcić śruby w motocyklu. Tu chodzi nie tylko o silnik, ale również o osprzęt, sety podnóżków, czy zaciski hamulcowe. Podpowiadamy jaki klucz dynamometryczny wybrać i jak go stosować.

Gdy sam serwisujesz i naprawiasz motocykl, klucz dynamometryczny to must have. Dlaczego? Bo jeśli zbyt słabo dokręcisz śrubę, są spore szanse, że pod wpływem drgań po jakimś czasie się ona wykręci.

Z kolei użycie zbyt dużej siły jest gwarancją zerwania gwintu. Szczególnym przypadkiem, którym tym razem nie będziemy się zajmować, są szpilki silnika albo śruby korbowodowe, które podczas dokręcania z odpowiednim momentem ulegają kontrolowanym odkształceniom.

Jeszcze większa jazda zaczyna się, gdy wkręcasz śruby w elementy wykonane z tworzyw, na przykład podczas dokręcania silnika do karbonowej ramy BMW czy Ducati. Tu bez precyzyjnego klucza dynamometrycznego nie zabieraj się do pracy. Jeśli to zlekceważysz, to duże wydatki masz jak w banku.

Zobacz również: 24 narzędzia, które musisz mieć w motocyklowym garażu

REKLAMA

REKLAMA

Rodzaje kluczy dynamometrycznych

Dzisiaj na rynku są trzy podstawowe rodzaje kluczy dynamometrycznych:

  1. Najprostsze, najtańsze i zarazem najmniej precyzyjne są klucze wychylne, które na długim ramieniu mają zamocowaną skalę ze wskazówką (jak ten na zdjęciu poniżej). Ich zaletą jest niska cena – ok. 50 zł za klucz o gigantycznym wręcz zakresie pomiaru od 0 do 500 Nm. Największa ich wada to to, że precyzja ich działania pozostawia wiele do życzenia.
  2. O wiele dokładniejsze są tzw. klucze klikowe. W ich wnętrzu znajduje się sprężyna, która zapewnia precyzyjne ustawianie wartości momentu dokręcania pokrętłem znajdującym się w uchwycie. Gdy podczas dokręcania śruby przekroczysz ustaloną wartość, klucz zegnie się w przegubie, czemu będzie towarzyszyć charakterystyczne kliknięcie.
  3. Najnowszym rozwiązaniem są elektroniczne klucze dynamometryczne, w których ustawioną wartość momentu odczytujesz na wyświetlaczu, a w momencie jej przekroczenia usłyszysz głośny i wyraźny dźwięk. Taki klucz potrafi zapisać w pamięci wartości ostatnich użytych momentów i wysłać te dane do komputera. Ich największe zalety to łatwość ustawień i duża precyzja działania.
klucz dynamometrycznyMotocykl
Klasyczny klucz klikowy. Gdy przekroczysz zadaną wartość momentu, da o tym znać wyraźnym kliknięciem.

 

PAMIĘTAJ!

  • Klucz dynamometryczny jest precyzyjnym narzędziem i pamiętaj, aby zawsze traktować go delikatnie.
  • Klucz dynamometryczny NIE JEST przeznaczony do odkręcania śrub ani nakrętek. Jest tylko jeden powód zmiany kierunku pracy – lewy gwint.
  • Po skończeniu pracy klucz dynamometryczny zawsze należy poluzować, tj. cofnąć ustawienie do najniższej wartości na skali. Pamiętaj, by narzędzie przechowywać w bezpiecznym miejscu (najlepiej w przeznaczonym do tego etui). Upadek klucza dynamometrycznego skończy się jego rozkalibrowaniem bądź uszkodzeniem.
  • Nigdy nie używaj klucza dynamometrycznego w sposób gwałtowny. Wszystkie ruchy powinny być płynne. Gdy usłyszysz kliknięcie, przestajesz dokręcać śrubę.
  • Co pewien czas (zwykle co 2–3 lata, w zależności od częstości używania) warto wysłać klucz do kalibracji

Zobacz również: jak przygotować motocykl do sezonu?

REKLAMA

Jaki klucz dynamometryczny wybrać?

Jeżeli nie prowadzisz warsztatu motocyklowego, bez wahania odpuść sobie profesjonalne, czyli najdroższe modele, które potrafią kosztować nawet ok. 1000 zł.

Nie kupuj też tych najtańszych, bo po co wydawać kasę na klucze, które działają tak sobie. Do zastosowań garażowych klucz dynamometryczny w cenie ok. 200 zł powinien w zupełności wystarczyć.

W czasie zakupu zwróć uwagę, czy w pudełku znajduje się certyfikat kalibracjiczy jego numer  jest zgodny z numerem seryjnym klucza wygrawerowanym na narzędziu.
Ważne: klucze dynamometryczne mają ściśle określony zakres działania. Np. w motocyklu najlepiej sprawdzi się klucz dynamometryczny o zakresie od 5 do 30 Nm. Dokręcisz nim większość śrub w swoim sprzęcie. Jeśli stwierdzisz, że taki klucz to dla ciebie za mało, kup drugi, o zakresie od 3 do 15 Nm. Zwykle będzie to klucz z końcówkami pozwalającymi użyć nasadek bądź bitów w rozmiarze 1/4 albo 3/8 cala.

Moment dokręcenia jest zależny m.in. od wielkości śruby oraz materiału, z jakiego jest ona wykonana. Gdzie szukać informacji o tym, z jaką maksymalną siłą powinieneś dokręcić śrubę? Znajdziesz je w instrukcji obsługi motocykla (zwykle są gdzieś na jej końcu) albo w tzw. serwisówce. Przybliżone wartości zebrane zostały w tabeli poniżej.

klucz dynamometrycznyMotocykl
Elektroniczny klucz dynamometryczny to świetne rozwiązanie, gdy chcesz na bieżąco kontrolować wartość momentu.

Zobacz również: wakacyjne wyjazdy się zbliżają. Czy warto wybrać aluminiowe kufry na motocykl?

REKLAMA

REKLAMA

Moment dokręcania śrub - gdzie szukać?

Niektóre firmy podchodzą do tego tematu bardzo poważnie. Np. w serwisówce Husqvarny Svartpilen 401 aż 11 stron poświęcono momentom dokręcania śrub. Nic w tym dziwnego, jeśli się wie, że zakres wartości zaczyna się od 0,8 (śruba zestawu wskaźników), a kończy na 120 Nm (nakrętka sprzęgła).

Jednostka momentu dokręcania to niutonometr (Nm).

Podstawowe momenty dokręcania śrub i nakrętek

Stalowa śruba i nakrętka  
Gwint M5 (SW 7 lub 8) 5 do 6 Nm
Gwint M6 (SW 8 lub 10) 9 do 11 Nm
Gwint M8 (SW 12 lub 13) 22 do 25 Nm
Gwint M10 (SW 14 lub 17) 44 do 50 Nm
Gwint M12 (SW 17 lub 19) 77 do 85 Nm
Gwint M14 (SW 19 lub 21) 95 do 110 Nm
Gwint M16 (SW 22 lub 24) 125 do 155 Nm
Śruba stalowa wkręcana w aluminium (lub odwrotnie)
Gwint M5 (SW 7 lub 8) 3,5 do 5 Nm
Gwint M6 (SW 8 lub 10) 6 do 7,8 Nm
Gwint M8 (SW 12 lub 13) 14 do 22 Nm
Gwint M10 (SW 14 lub 17) 25 do 35 Nm
Gwint M12 (SW 17 lub 19) 45 do 60 Nm

 

klucz dynamometrycznyFot. Shutterstock

zobacz galerię

Zobacz również:
Często znalezienie winnego spowodowania wypadku nie jest łatwe, a policjanci częściej uwierzą kierowcy puszki (np. mamie z dziećmi) niż motocykliście. Nagranie z wideorejestratora nie pozostawia miejsca na dyskusję.
ZOBACZ WIĘCEJ

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA